شما اینجا هستسد:صفحه اصلی»خانواده اسلامی ایرانی»تربیت فرزند

تربیت فرزند

کلید اصلی شیوه تربیتی مناسب درک شخصیت خلق و خوی کودک است تا در کنار آن بتوانید استعدادها و تمایلات او را بهتر شناسایی کنید.اما نمی توان گفت که یک راه قطعی برای تربیت کودکان در همه موارد وجود دارد. هیچ شیوه صحیح و منحصر به فردی وجود ندارد که شما با استفاده از آن بتوانید یک کودک سالم را پرورش دهید. به هر حال شیوه های متفاوتی هستند که همه پدر و مادرها باید از آن ها آگاهی داشته باشند.

بر اساس تحقیقاتی که در زمینه نحوه برخورد با کودکان انجام شده، محققان به 4 شیوه تربیت دست پیدا کرده اند:

فرزند از ابتدای تولد تا 21 سالگی، یعنی هنگامی که به لحاظ تربیتی از محیط خانواده دور می شود و از نظر رشد جسمی و اخلاقی ـ تربیتی به بلوغ نسبی می رسد، مراحل به هم پیوسته رشد و تربیت را پشت سر می گذارد. بر اساس تغییرات روحی، جسمی و عقلی که در انسان رخ می دهد، سه دوره تربیتی برای او نیاز است که پرورش وی نیز باید با شناخت ویژگی های هر دوره صورت پذیرد.

از دیدگاه دین، کودک تا هفت سال اول زندگی سید و سرور است و تعبیر رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله هم از این مرحله تربیتی «سیادت کودک» است. هفت سال دوم، سن تعلیم پذیری، اطاعت و فرمان برداری است و هفت سال سوم، سن نظرخواهی و مشورت. تقسیم مراحل تربیت از نگاه روان شناسان با نظر پیامبر متفاوت است. معمولا دوره های تربیت را شامل دوره کودکی اول، یعنی از تولد تا شش سالگی، دوره دوم کودکی را از 6 تا 12 سالگی و دوره نوجوانی را از 12 تا 18 سالگی می دانند.

نخست باید به دو نکته مهم و بنیادی در امر تربیت توجه شود:

نکته اول:
تربیت کودک فرایندی طولانی و به هم پیوسته دارد. امر تربیت و آغاز وظیفه مادری و پدری پیش از نزدیکی و انعقاد نطفه شروع می شود، زیرا نوع غذاهایی که والدین می خورند، هم در نطفه (منی و اسپر ماتوزئید مرد و اوول زن) تأثیردارد و هم در روح و روان آنان. در نتیجه روحیات والدین و ویژگی های نطفه شان از طریق ژن به فرزند منتقل می شود. چنان که حالات زن و شوهر هنگام نزدیکی از جهت اخلاقی، روحی و روانی، شادی و غم، سلامت و بیماری، اضطراب و آرامش روحی و مانند آن در سرنوشت فرزند آینده اش تأثیر دارد.
حتی رعایت یا عدم رعایت آداب نزدیکی کردن، زمان، مکان، کیفیت انجام عمل نیز در سلامت جسم و روان فرزند مؤثر است. تربیت کودک پس از تولد شروع نمی شود، بلکه خیلی پیش تر از نزدیکی و بسته شدن نطفه آغاز می گردد.از این رو در روایات اسلامی آمده است هنگامی که قصد ازدواج دارید، ببینید با چه کسی و خانواده ای وصلت می کنید. محصول ترکیب نطفه مشترک شما چه می شود و صاحب چگونه فرزندی خواهید شد؟

آداب تربیتی پس از تولد:

از امتیازات تربیت اسلامی این است که در آن علاوه بر زمینه سازی مناسب در قبل از تولد فرزند و بلکه پیش از ازدواج والدین، تربیت از آغازین لحظه تولد به طور عملی شروع می شود و آداب و سنن ویژه ای نسبت به نوزدان سفارش شده است که در اینجا به برخی از آنها در کلمات گوهربار امام باقر(ع) آمده.

● گفتن اقامه در گوش و بازکردن کام نوزاد با آب فرات:

امام باقر(ع) فرمودند: «شایسته است کام نوزاد با آب فرات بازگردد و در گوشش اقامه گفته شود.»

از ويژگي هاي برجسته حضرت علي (ع) اهتمام فراوان ايشان به تربيت فرزندان است. اين اهتمام، درتربيت فرزنداني چون امام حسن(ع) امام حسين (ع) و حضرت زينب(ع) به خوبي آشکار است. سخنان آن حضرت درباره شيوه هاي ديني و درست تربيت فرزند، سند ديگري بر اهتمام آن امام بزرگوار به پرورش اسلامي وانساني فرزندان است. آنگاه که حضرت علي(ع) همسر بي همتاي خويش، حضرت فاطمه زهرا(ع) را از دست مي دهد، از برادر نسب شناس خويش، عقيل مي خواهد، همسري براي او برگزيند که از او فرزنداني صالح وشجاع ونام آور به دنيا آيد. بي گمان، سيره وسخن آن حضرت درباره تربيت فرزند، بهترين الگو براي همه پدران ومادارني است که به تربيت فرزنداني صالح وشايسته مي انديشند. پي آمد پيروي از اين الگو، داشتن فرزنداني آراسته به ويژگي هاي اخلاقي- رفتاري فرزندان علي (ع) است که مانند فرزندان آن حضرت، هم در دنيا خوشبخت وبلند آوازه خواهند بود و هم در آخرت. دراين پژوهش به بخشي از راهکارهاي تربيت فرزند از ديدگاه حضرت علي(ع) اشاره خواهيم کرد. بي شک، هر پژوهشگري منصفي با مطالعه راهکارهاي تربيتي آن حضرت بر روز بودن آن اذعان خواهد کرد.
تربيت پذيربودن فرزندان واهميت تربيت از ديدگاه امام علي (ع)

خبرگزاری فارس: رسول خدا(ص) فرمودند: «اطفال را برای گریستن نزنید؛ زیرا گریة آن‌ها تا چهار ماه شهادت به توحید است و چهار ماه صلوات و دعای بر پیامبر و چهار ماه دعا برای پدر و مادر خود می‌باشد».

اشاره

در سلسله مقالات در مسیر تربیت تاکنون به مراحل تربیت از دیدگاه روانشناسی و محورهای مهم و اساسی آن که به شش دوره تقسیم شده بود اشاره نمودیم؛ از جمله این دوره‌ها: مرحله پیش از تولد، مرحله نوزادی، دوره کودکستانی، دورة دبستانی، دورة نوجوانی یا دورة بلوغ و دورة جوانی است.در اهمیت مسئله مراحل و دوران رشد همین بس که هر نظام تربیتی بدون در نظر گرفتن آن مراحل و پرداختن به آن‌ها ناتمام و ناتوان خواهد بود؛ زیرا اهداف، اصول و روش‌های تربیتی همه متوقف بر تعیین مراحل است.در شماره گذشته به بررسی برخی از مراحل از دیدگاه اسلام پرداخته شد.

هر پدر و مادری باید تعریف درستی از تعلیم و تربیت داشته باشد و فرزند خود را با توجه به عوامل حاكم بر رشد انسان یعنی فطرت، وراثت و محیط آموزش دهد و تربیت كند.

برای این منظور باید به شناخت نیازهای همه جانبه كودك پرداخت و و هر كدام را به نوعی در برنامه آموزشی و تربیتی كودك مد نظر قرار داد. پدران و مادران توانا و موفق كسانی هستند كه دانایی های لازم و ضروری را كسب می كنند و به نیكی می دانند كه گلها مشكلی ندارند بلكه باغبان‌ها اشكال دارند.

تربیت فرزندان به خصوص در سنین کودکی اهمیت ویژه ای دارد.

این نکته بسیار مهم را همه ما می‌دانیم که کودک زیر ۷ سال را نباید به طور مستقیم آموزش داد و برای آموزش او باید از روش‌های تخصصی و عینی کمک بگیریم. همچنین همه ما می‌دانیم که آموزش تنها به آموزش‌های رسمی محدود نمی‌شود.

اولین آموزش‌ها در خانواده و در محیط آرام خانه شکل می‌گیرد. مانند آموزش خوب زندگی کردن، خوب حرف زدن و در کل آموزش چگونه درست اندیشیدن را باید از‌‌ همان روزهای نخست کودکی در نهاد کودک جای دهیم تا با رشد روحی و روانی و فیزیکی او این امر مهم نیز به تکامل برسد و بعد سایر آموزش‌های جانبی را شروع کنیم. شایان ذکر است که آموزش کودک در این سنین صرفا به صورت غیرمستقیم و بیشتر از طریق تحریک تمام حواس پنجگانه‌اش باید صورت بگیرد، چون کودک مانند ما تجربه لازم برای تمرکز در کلاس آموزشی رسمی را به دست نیاورده است و شاید تحمل کلاس آموزشی برایش خسته کننده وکسالت‌آور باشد. پس بهتر است آموزش‌ها در خلال بازی باشد تا برای کودک ایجاد علاقه و انگیزه کند. آموزش در این زمان بسیار دشوار و مهم است زیرا ریشه‌های آموزش را به وجود می‌آورد و باید کاملا تخصصی و تکنیکی باشد.

طبق مطالعه ای كه تأثیرات دین را بر رشد و ارتقای كودكان بررسی كرده است، مشخص شده كودكانی كه والدین مذهبی دارند بهتر از دیگر كودكان رفتار می‌كنند و خود را با شرایط تطبیق می‌دهند.

در مطالعه ای که بر روی بیش از 16 هزار كودك كه بیشتر آنها در سال‌های اولیه ی تحصیل بودند خواستند ارزشیابی كنند كه كودك چه‌قدر بر خود كنترل دارد، چند وقت یك‌بار رفتار ضعیف یا نامناسب از خود نشان می‌دهد و آیا به‌خوبی به همسالانش احترام می‌گذارد و با آنها تعامل دارد یا نه؟ محققان نمرات به‌دست آمده را با اظهارات والدین مبنی بر این‌كه چند وقت یك‌بار به مكان‌های مذهبی می‌روند، آیا در مورد دین با كودكشان صحبت می‌كنند یا خیر و آیا بر سر مسائل دینی در خانه مشاجره می‌كنند یا نه، مقایسه كردند.

شوق زندگی و لذت با هم بودن برای بچه ها دوست داشتنی است...اما آیا می دانید چطور می توان به کودکان آموخت که خوشبخت باشند و از زندگی لذت ببرند؟

۱) عشقتان را نشانش دهید: هر چه به فرزندتان بگویید که دوستش دارد و از داشتن او خوشبخت هستید باز هم کم است. فرزند شما در هر شرایطی باید مطمئن باشد که دوستش دارید. این موضوع به او اعتمادبه نفس کافی برای بزرگ شدن را می دهد.

۲) الگوی خوبی باشید: کودک با نگاه به شما، زندگی کردن را می آموزد. اگر شما احساس عدم موفقیت داشته باشید، مدام غرغر کنید و نالان باشید، کودک شما هرگز احساس خوشبختی نخواهد کرد. اما اگر مقابل مشکلات بایستید، دنبال راه حل ها باشید و به نگرانی ها لبخند بزنید، فرزند شما توانایی خوشبخت بودن را می یابد.

۳) به او اعتمادبه نفس بدهید: وقتی احساس قدرت کنید در برابر مشکلات زندگی مقاوم تر عمل می کنید. برای اینکه اعتمادبه نفس فرزندتان را بالا ببرید از او انتقادهای سازنده بکنید. تشویق بعد از هر موفقیت نباید فراموش شود.

۴) نیمه پر لیوان را نشان او دهید: در هر موقعیتی سعی کنید جنبه مثبت ماجرا را نشان فرزندتان دهید. اگر قرار است به دلیل بیماری در رختخواب بستری شوید به او یاد دهید این موقعیت خوبی است تا مسائل جدیدی بیاموزد. نگاه مثبت انداختن به زندگی احساس خوشبختی را در انسان بیشتر می کند.

۵) معاشرت با دیگران را یادش دهید: انسان تنها خوشبخت نیست. برای شاد بودن به فرزندتان بیاموزید که با سایر افراد معاشرت کند.

دوستان او را به خانه دعوت کنید تا کارهای گروهی انجام دهند و از همان کودکی بودن با گروه و روابط اجتماعی را بیاموزد.

صفحه1 از70

اصفهان - شهرک امیریه - خیابان هفتم - فرعی سوم - پلاک 7

03137800803 - 09131649893 - 09131036850

ارسال پیامک : 10003020110110

پنل پیامک : www.falaghpayamak.ir

ایمیل : info@falaghsoft.ir

 

logo-samandehi

تمامی حقوق اين پايگاه متعلق به موسسه فرهنگی ديجيتال فلق رايانه اصفهان می باشد. طراح سايت: رامندسرور